Üniversite tercih sonuçlarının açıklanmasıyla adaylar için kayıt dönemi başladı. Bu yıl devlet üniversitelerinin örgün programları büyük oranda doldu ancak kazanan adayların kayıt yaptırmaması yüz binlerce kontenjanı yeniden boş bıraktı. Eğitimciler Birliği Sendikası, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonuçlarını inceledi ve kontenjan planlamasına ilişkin uyarılarda bulundu. Sınava başvuran aday sayısı 2 milyon 426 bin oldu. İlk yerleştirmede devlet üniversitelerinin örgün programları yüzde 99 oranında doldu. Örgün ön lisans programlarında bu oran neredeyse yüzde 100’e ulaştı.
Yerleşen adayların kayıt yaptırmaması sonucunda 30 binin üzerinde kontenjan yeniden boş kaldı. Vakıf üniversiteleri ile açık öğretim programları da hesaba katıldığında ek yerleştirmeye ayrılan kontenjan 110 bine ulaştı. Örgün lisans programlarında boşta kalan kontenjan sayısı yalnızca 2 bin 255 oldu. Vakıf yükseköğretim kurumlarında genel kontenjanların yaklaşık beşte biri dolmadı; bu kurumlarda toplam 35 bin 706 kontenjan ilk yerleştirmede boş kaldı. Öğrencilerin tercih davranışı ile üniversitelerin kapasitesi arasındaki fark bu rakamlarla ortaya çıktı.
Sendika, kontenjanların yalnızca doluluk oranlarına bakılarak belirlenmemesi gerektiğini savundu. Yazılı açıklamada, kontenjanların üniversitelerin mevcut taleplerine göre değil; öğrencilerin gerçek tercihleri, programların istihdam kapasitesi, bölgesel ihtiyaçlar, üniversitelerin akademik ve fiziki imkanları ile ülkenin insan kaynağı planlaması esas alınarak belirlenmesi gerektiği belirtildi. Açıklamada ayrıca, yerleşen adayların ne ölçüde kayıt yaptırdığının ve hangi programlarda kayıt davranışının zayıfladığının asıl değerlendirilmesi gereken konu olduğu vurgulandı.
Son üç yılda devlet üniversitelerinin kontenjanlarında ciddi bir daralma yaşandı. 2023’e kıyasla 2026’da açık öğretim hariç kontenjan sayısı yaklaşık 264 bin azalarak 730 bin seviyesine geriledi. Bu, toplam kontenjanlarda yaklaşık yüzde 36’lık bir düşüş anlamına geliyor. Sendika, azalmanın nedenleri arasında 2024’ten itibaren ikinci öğretim programlarının kapatılmasını, geçmiş yıllarda yerleşilip kayıt yaptırılmayan kontenjan fazlalığını ve bazı programların mezuniyet sonrası istihdamla bağının zayıflamasını sıraladı. Kontenjan azaltmak tek başına arz-talep dengesini kurmaya yetmiyor; adayların yerleştikleri programlara gerçekten kayıt yapıp yapmadığı sistemin sağlığı açısından belirleyici rol oynuyor.
