Brent petrolün varili yeniden 100 doların üzerine çıktı. Akaryakıt fiyatlarından taşımacılığa kadar geniş bir alanda maliyetleri yukarı çeken bu eşik, pompa fiyatlarına doğrudan yansıyor; esnafın ve sürücülerin günlük hesabını şimdiden zorlaştırıyor. Global piyasalarda petrol kaynaklı baskı, tahvil getirilerinden faiz beklentilerine uzanan bir zincir halinde hissediliyor.
Petroldeki yükselişin arkasında Orta Doğu’da enerji arzına dair endişeler var. ABD’de kasım ayında Kongre ara seçimleri yapılacak; Washington ile Tahran arasındaki jeopolitik gerginliğin o tarihe değin sürebileceği ifade ediliyor. Bu nedenle fiyatlarda beklenen gevşeme bir türlü gelmedi. Savaşın uzaması ihtimali, piyasalarda “petrol, enflasyon, faiz ve tahvil getirileri” zincirini yeniden çalıştırdı. New York’ta düzenlenen BM 81. Genel Kurulu kapsamındaki diplomatik temaslardan umulan sonuç çıkmayınca haftaya pozitif başlayan piyasalar temkinli bir seyre döndü.
ABD tarafındaki veriler de tabloyu ağırlaştırdı. İmalat sanayi PMI eylülde 57 değerini alarak 52 ayın zirvesine çıktı ve piyasa beklentilerini aştı. Hizmet sektörü PMI ise 58,7 ile 59 ayın en yükseğini gördü. Ekonomik aktivitenin güçlü kalması, enflasyonist baskıların yoğunlaşabileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi. Analistler, enerji faturası yükselirken ekonominin güçlü seyretmesinin Fed’i şahin kanada ittiğini belirtiyor. Para piyasalarındaki fiyatlamada, bankanın gelecek ay politika faizini 25 baz puan yükseltme olasılığı yüzde 70’e çıktı.
Merkez Bankası’ndan gelen açıklamalar da bu olasılığı güçlendirdi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyon hedefine varılmasının önündeki tehlikelerin büyüdüğünü, iş gücü piyasasıyla ilgili tehlikelerinse küçüldüğünü belirtti. Barr, enflasyonu hedeflenen seviyeye indirmek için ek politika ayarlamalarına ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti. Bu sözlerin sonrasında ABD’nin 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5,135’e çıktı; Temmuz 2007’den beri en yüksek seviye kaydedildi. İki yıllık tahvil faizi de yüzde 4,947’ye ulaşarak Mayıs 2024’ten beri en yüksek noktayı gördü. Analistler, kısa vadeli getirinin Fed beklentilerine, uzun vadelinin ise enflasyonun kalıcılığına daha duyarlı olduğunu anlatıyor.
Ticaret cephesinde ise nispeten olumlu bir hava var. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 11 yıl aradan sonra ABD’ye resmi ziyaret için gitti. ABD Başkanı Donald Trump, üç günlük resmi ziyaret kapsamında Washington’a gelen Şi Cinping’i karşıladı. İki liderin görüşmesinden çıkacak mesajlar, enerji ve ticaret dengeleri açısından yakından izleniyor. Ancak petrol fiyatındaki yüksek seyir ve tahvil getirilerindeki tırmanış, yatırımcının risk iştahını törpülemeyi sürdürüyor. Bu ortamda gelişmekte olan ülke para birimleri ve borsaları üzerindeki baskının ne yönde şekilleneceği ise belirsizliğini koruyor.
